પ્રકાશ-રાસાયણિક ધુમ્મસ (photochemical smog) ના નિર્માણને પ્રક્રિયાઓ સાથે સમજાવો.

(N/A) જ્યારે અશ્મિભૂત ઇંધણ સળગાવવામાં આવે છે,ત્યારે પૃથ્વીના ટ્રોપોસ્ફિયરમાં વિવિધ પ્રદૂષકો ઉત્સર્જિત થાય છે. હાઇડ્રોકાર્બન અને નાઇટ્રિક ઓક્સાઇડ $(NO)$ જેવા મુખ્ય પ્રદૂષકો પૂરતા પ્રમાણમાં ઉચ્ચ સ્તરે એકઠા થાય છે.
સૂર્યપ્રકાશ સાથેની તેમની આંતરક્રિયાથી એક સાંકળ પ્રતિક્રિયા થાય છે જેમાં $NO$ નું નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ $(NO_2)$ માં રૂપાંતર થાય છે. આ $NO_2$ સૂર્યપ્રકાશમાંથી ઉર્જા શોષીને નાઇટ્રિક ઓક્સાઇડ અને મુક્ત ઓક્સિજન પરમાણુમાં વિભાજિત થાય છે.
$NO_{2(g)} \stackrel{h\nu}{\longrightarrow} NO_{(g)} + O_{(g)}$ $(I)$
ઓક્સિજન પરમાણુઓ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે અને હવામાં રહેલા $O_2$ સાથે જોડાઈને ઓઝોન ઉત્પન્ન કરે છે.
$O_{(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons O_{3(g)}$ $(II)$
ઉપરોક્ત પ્રતિક્રિયા $(II)$ માં બનેલો ઓઝોન,પ્રતિક્રિયા $(I)$ માં બનેલા $NO_{(g)}$ સાથે ઝડપથી પ્રતિક્રિયા કરીને $NO_2$ ને પુનર્જીવિત કરે છે. $NO_2$ એક કથ્થઈ રંગનો વાયુ છે અને પૂરતા પ્રમાણમાં ઉચ્ચ સ્તરે તે ધુમ્મસમાં ફાળો આપી શકે છે.
$NO_{(g)} + O_{3(g)} \rightarrow NO_{2(g)} + O_{2(g)}$ $(III)$
ઓઝોન એક ઝેરી વાયુ છે અને $NO_2$ તથા $O_3$ બંને શક્તિશાળી ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ છે,જે પ્રદૂષિત હવામાં રહેલા ન સળગેલા હાઇડ્રોકાર્બન સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$,એક્રોલીન $(CH_2=CHCHO)$ અને પેરોક્સિએસીટાઇલ નાઇટ્રેટ $(PAN)$ જેવા રસાયણો ઉત્પન્ન કરી શકે છે.